Home » Analyse, Vechtsport, Voetbal

Wereld Aids Dag: Hoe kan sport helpen in strijd tegen aids?

door Extrasport op december 1, 2010 – 14:591 Reactie

Even stil staan bij hiv/aids en de aandacht vestigen op de problematiek er rond: dat is de bedoeling van Wereld Aids Dag (1 december). Extrasport doet dat op zijn manier: met een artikel over aids en de sportwereld, en hoe die laatste een factor kan zijn in de strijd tegen de immuunziekte.


Rond het onderwerp aids hangt de dag van vandaag nog steeds een taboesfeer. Discriminatie van personen met hiv of aids blijft een feit. Of zoals we op de site van Sensoa kunnen lezen: “nog steeds blijven de woorden stigma, discriminatie en uitsluiting onlosmakelijk verbonden met het letterwoord hiv.” Een middel om die barrière te doorbreken is sport. Want net zoals aids is sport een wereldwijd gegeven.

FC Barcelona schreef in 2006 1,5 miljoen euro over naar de rekening van UNICEF, dat met het geld in Swaziland tal van projecten opzette om kinderen met aids te helpen

Sport als preventie
De Koning Boudewijnstichting (KBS) liet onlangs een studie uitvoeren over welke rol voetbal kan spelen bij de preventie van aids in Afrika. De vaakst voorkomende problemen zijn volgens het onderzoek een gebrekkige kennis van de gevaren en een risicovolle levensstijl bij jongeren. Bovendien zorgt een stigmatisering van mensen met hiv en aids voor minder communicatie over hoe de ziekte wordt overgedragen en hoe men zich ertegen kan beschermen. Voetbal wordt aangedragen als doeltreffend instrument om de jongeren te bereiken en hen voor te lichten. Voetbal is enorm populair bij de Afrikaanse jongeren. Zelfs  iets dat misschien op het eerste gezicht banaal lijkt, zoals een voetbalprogramma, kan een enorme impact hebben.

Wie echter denkt dat aids een exclusief Afrikaans probleem is, vergist zich. Uit onlangs gepubliceerde cijfers blijkt dat het aantal hiv-besmettingen in België weer licht gestegen is. In 2009 werden 1.135 nieuwe diagnoses gesteld. Ook in België blijft bewustmaking dus belangrijk, evenals het vechten tegen vooroordelen. Dat doet sensoa al een aantal jaren met de campagne ‘Sluit hiv uit, niet wie seropositief is.’ Verschillende bv’s, waaronder bokser Sugar Jackson, verleenden hun steun aan de affichecampagne.

“Lace up. Save lives”
Afrika is ongetwijfeld het continent dat het hardst wordt getroffen door aids. Volgens cijfers van Artsen zonder Grenzen zijn er wereldwijd 33,4 miljoen mensen met hiv/aids. 22,4 miljoen van hen, zo’n tweederde dus van het wereldtotaal, leeft ten zuiden van de Sahara.

Sensibilisering en preventie is even belangrijk als het bestrijden van de ziekte zelf. Daarom was het belangrijk dat Nike en de stichting (RED) vorig jaar Didier Drogba konden strikken voor de ‘Lace up. Save lives’ campagne. De international uit Ivoorkust is een ster in zowat het hele Afrikaanse continent en geniet er veel aanzien. Een uithangbord als Drogba is belangrijk omdat de strijd tegen aids (en niet alleen in Afrika) er ook een is tegen stigma’s. Het opzet van de campagne was de verkoop van rode schoenveters. Het opgehaalde geld werd gelijk verdeeld onder initiatieven die enerzijds de preventie en anderzijds de bestrijding van hiv steunen. Het is op zijn minst opmerkelijk te noemen dat uitgerekend Nike – een multinational die in het verleden nooit vies is geweest van een beetje kinderarbeid – een actie opzet om Afrikaanse kinderen met aids te helpen. Al is het los daarvan wel aan te moedigen dat Nike überhaupt iets onderneemt. Oordeelt u zelf maar.

In België was Vincent Kompany het gezich van de ‘Lace up. Save lives’ campagne.

Més que un club
Ondermeer de Nederlandse voetbalinternationals veterden voor een oefeninterland tegen de VS hun schoenen met de red laces. Maar ook andere ploegen laten zich niet onbetuigd in de strijd tegen de immuunziekte. Zo verwacht je van FC Barcelona, een ploeg die UNICEF betaalt om hen als shirtsponsor op de borst te mogen dragen, ook een inspanning. En de Catalanen lossen die verwachting helemaal in. Zo schreef Barça In 2006 1,5 miljoen euro over naar de rekening van UNICEF, dat met het geld in Swaziland (het land met het hoogste percentage hiv-gevallen ter wereld) tal van projecten opzette om kinderen met aids te helpen. Bovendien beloofde Joan Laporta (die ondertussen voorzitter af is) in 2008 om UNICEF nog eens 10 miljoen dollar te schenken, gespreid over de komende vijf jaar, om de strijd tegen aids te steunen. Barça doet zo zijn slogan van ‘més que un club’ (meer dan zo maar een voetbalclub) alle eer aan.

In eigen land zitten de voetbalploegen, om het met een understatement te zeggen, iets krapper bij kas. Geen enkele Belgische club heeft zo maar wat miljoenen op overschot, maar met een portie creativiteit raak je ook al ver. Dat bewees eersteklasser AA Gent onlangs. De ploeg lanceerde een eigen condoomlijn, om de aandacht op de aidsproblematiek te vestigen. Het initiatief bestond al langer in het kader van de ‘shoot… safe’ campagne, maar werd door succes uitgebreid. Er bestond zo’n grote vraag naar de rubbertjes dat ze nu ook in de fanshop van de club worden aangeboden.

Er zijn talloze atleten die zich inzetten voor de strijd tegen aids. Zoals Andrei Arshavin zegt in het promofimpje van Nike: Als atleet krijg je iets meer toebedeeld dan iemand anders, dus moet je ook wat meer geven. Ook Serena Williams zet zich in voor de goede zaak. Samen met een hele groep Hollywoodsterren ‘sterft ze digitaal’, dat wil zeggen: geen Facebook en Twitter, tot er 1 miljoen dollar is opgehaald.

Evenementen triggeren actie
Het WK voetbal, dat dit jaar plaatsvond in Zuid-Afrika, bracht extra aandacht met zich mee voor het aidsprobleem daar. Die aandacht, mede onder druk van de internationale gemeenschap, was welgekomen. Want hoewel Zuid-Afrika het grootste absolute aantal aidslijders ter wereld telt, waren er nooit eerder voorlichtingscampagnes op zulke schaal. In ‘de Regenboognatie’ zijn 5,7 miljoen mensen (een vijfde van de bevolking) besmet met het hiv-virus. Ondanks die hallucinante cijfers minimaliseert president Zuma de aidsdreiging. Hij verklaarde enkele jaren geleden dat “een douche na de seks een betere bescherming biedt dan een condoom.”

© Sensoa

Men kan stellen dat het WK een reactie getriggerd heeft. Dat er zich voor, tijdens en na het WK meer (inter)nationale organisaties inzetten voor aidsbestrijding en -preventie in Zuid-Afrika is dus een positief neveneffect. Eerder werden voor de Olympische Spelen 2008 in Peking  ook al verschillende initiatieven opgestart om aids via sport terug te drijven.

In Zuid-Afrika vielen dus heel wat lovenswaardige initiatieven te noteren. En die gingen gelukkig verder dan het uitdelen van pamfletten aan voetbalfans à la ‘Kom naar huis met de beker, niet met aids. Vrij veilig!’. ‘Show me your number’ is een voorbeeld van zo’n moedig project. Het maakt gebruik van Zuid-Afrikaanse (ex-)profvoetballers die overal in het land aandacht vragen voor het aidsprobleem. Door hun heldenstatus en het respect dat ze genieten bij de bevolking, verlagen ze de drempel voor mensen om zich op hiv te laten testen. Daarnaast werden op veel plaatsen waar volk samenkwam voor het voetbal aidstesten afgenomen, condooms uitgedeeld en informatie verstrekt.

Een kleine smet op dat verhaal is echter dat een groepering van organisaties die aids bestrijden, verklaarde dat de FIFA hen belemmerde om hun werk te doen rond de stadions. De Wereldvoetbalbond had eigen initiatieven genomen om info te verstrekken rond aids en duldde volgens de groepering geen concurrentie rond de stadions. Dat zijn gebieden, zo weten we ook in België en Nederland sinds het Bidbook, waar de FIFA enkel officiële partners toelaat te adverteren. Het is misschien triest dat de FIFA het verschil niet ziet tussen Bavariameisjes en een ziekte die jaarlijks verantwoordelijk is voor 2 miljoen doden, maar toch kunnen we dit artikel afsluiten met positief nieuws. Aan de vooravond van Wereld Aids Dag verklaarde UNICEF dat een aidsvrije generatie mogelijk is binnen afzienbare tijd. Een bewijs dat de strijd wat oplevert en een signaal om hem onverminderd te blijven voeren.

Tags: , , , , , , , , , ,