Home » Actua, Triatlon

Dossier Kona 2015: Het begin

door Extrasport op oktober 8, 2015 – 11:09Geen Reacties

Het is voor velen een droom om een Ironman uit te lopen, maar waarom zeggen we Ironman? En is dat hetzelfde als een gewone triatlon? Tijd voor een reis door de triatlongeschiedenis.

Gelukkige gezichten na de Ironman van Hawaii in 1984 – © Wikimedia Commons

In den beginne…

Er waren eens wat zwemmers en lopers die na een pint te veel in de plaatselijke bar op Hawaii het op een bekvechten zetten om wie nu de beste atleten aller tijden zijn. De zwemmers of de lopers? “Wij Amerikanen moeten ons mengen in dit debat”, dacht marineofficier John Collins en hij smeet in de groep dat wielrenners het grootste uithoudingsvermogen bezitten, hierbij refererend naar de VO2-max van Eddy Merckx. Er werd vervolgens eens lacherig gedaan over die Eddy Merckx. Of alle aanwezigen daarna met elkaar op de vuist gingen of door visumproblemen nooit België te zien kregen, is niet geweten.

 

Het komt er dus bij benadering op neer dat zonder wilde weldoener Eddy Merckx er van een Ironman in Hawaii nooit sprake zou zijn, want het is wel zo dat John Collins het jaar erna (1978) in de nasleep van deze discussie besliste om dan maar eens echt uit te zoeken wie nu de beste atleet is en daarom combineerde hij de drie sporten. De deelnemers moesten om te beginnen 3,8 km zwemmen, gevolgd door een fietsparcours van 180 km, om dan te eindigen met de marathon (42,195 km). Deze wedstrijd zou uitsluitsel moeten bieden wie nu de beste was en die zou voor de rest van zijn leven Ironman worden genoemd. Vrij vertaald: IJzeren man. Er stonden 15 deelnemers aan de start, allemaal mannen, en 12 van hen liepen de wedstrijd uit. De eerste die over de finish kwam was Gordon Haller, een communicatiespecialist van de Amerikaanse marine. Hij deed er 11 uur en 46 minuten over, een tijd die nog steeds heel sterk is voor een de gemiddelde deelnemer.

 

Ironman, wasda?

De wedstrijd bleek een groot succes te zijn, want in 1980 stonden er zelfs al 108 atleten aan de start, waaronder 2 vrouwen (de eerste vrouw nam in 1979 deel en deed er net geen 13 uur over, zij was toen ook uiteraard de winnares). Het aantal deelnemers bleef stijgen en de organisatie van de Ironman Hawaii werd groter. Zo groot zelfs dat ze werd omgedoopt tot de World Triathlon Corporation. De organisatie werd een bedrijf en ging onder de naam Ironman meerdere wedstrijden over gans de wereld organiseren. En de naam Ironman zou algauw een eigen leven leiden. Het woord onderging een betekenisverschuiving en werd een synoniem van triatlon. Je kan het vergelijken met Bic, die maken niet elke balpen, maar onder een balpen en een bic wordt hetzelfde verstaan. Een Ironman is een wedstrijd over lange afstand die door Ironman georganiseerd wordt. Het is eigenlijk een monopolie. Andere wedstrijden hebben misschien dezelfde afstand, maar worden bijvoorbeeld door de plaatselijke triatlonclub georganiseerd of door Challenge, een andere merknaam in het kleine wereldje.

 

Ironman begon de triatlonwereld te beheersen en bedacht een eigen competitie: door in andere Ironman-wedstrijden over de wereld goed te presteren, kunnen atleten zich kwalificeren voor de grote finale in Hawaii, waar het allemaal begon.

 

Elke sport z’n helden

Zoals het basketbal zijn Michael Jordan heeft en het voetbal Pelé, kent ook de triatlonwereld zijn helden. Atleten die de wedstrijd verschillende keren wonnen. Bij de mannen zijn er Mark Allen en Dave Scott, zij wonnen elk zes keer in Hawaii. Het spannendste duel tussen beiden vond plaats in 1989. Scott en Allen liepen zij aan zij in de afsluitende marathon en pas in de laatste kilometers raakte Allen weg, uiteindelijk finishte hij met een minuut voorsprong, nog steeds het kleinste verschil in Hawaii. Alsof dat nog niet genoeg was, verbeterde hij het record van Dave Scott met maar liefst 19 minuten en 22 seconden. Onze eigenste Luc Van Lierde verbeterde dat in 1996, maar het is Craig Alexander die tegenwoordig de recordhouder is. Hij finishte in 2011 na 8 uur 3 minuten en 56 seconden. Bij de vrouwen is Paula Newby-Fraser de absolute nummer 1. Zij won de wedstrijd maar liefst acht keer.

 

Wat maakt Hawaii zo speciaal?

Uiteraard is er de geschiedenis die u nu moeiteloos uit het hoofd kunt opdreunen, maar er is ook nog het parcours. Er is geen enkele andere wedstrijd die zo extreem is omwille van de natuurlijke omstandigheden. De triatleten moeten eerst al bijna 4 kilometer zwemmen in een wilde, heel warme zee (wetsuits zijn verboden door het warme water). Daarna moeten ze op een fietsparcours dat nooit vlak is constant vechten tegen een wind die voortdurend vrij spel heeft. Als afsluiter moeten ze op alweer golvende wegen hun marathon lopen. Daarbij moeten ze op het moeilijkste punt van de marathon, vanaf 25 kilometer, door Energy Lab. Een desolaat stukje waar enkel fabrieken staan en het asfalt net geen 50°C wordt. Denk bij het hele parcours zo’n temperatuur van 35°C en een desolaat maanlandschap en je hebt een extreme wedstrijd. Daarnaast moeten de atleten onderweg het klusje bijna alleen klaren, er staan geen duizenden supporters naast de weg met bordjes of persoonlijke drankjes. Alleen tijdens de laatste kilometers van het loopgedeelte en in de wisselzones word je bijna doof van het immense kabaal. Het is dat type waar je door de hel moet om in de hemel te komen. Amen.

 

© 2015 – Extrasport – Jonas Wouters

 

 

Tags: ,