De kritiek op de FIFA was ook dit WK aanwezig. Zuid-Afrika deed grote inspanningen om het WK binnen te halen en blijft nu achter met prachtige (leegstaande) stadions. Terzake zond op 12 juni 2010 een KRO-reportage uit over corruptie binnen FIFA onder de titel ‘Buigen voor Blatter’.

Joseph Blatter maakt in 1974 zijn intrede in de wereldvoetbalbond FIFA. In datzelfde jaar wordt de Braziliaan Joao Havelange verkozen tot voorzitter. Er groeit een sterke vriendschap tussen deze twee heren en Blatter wordt opgeleid als ‘zoon’ van Havelange. Het beleid van de Braziliaan is omstreden. Volgens David Yallop, een Britse auteur die de corruptie binnen FIFA in kaart tracht te brengen, veranderde hij het voetbalspel in een geldmachine. Bovendien ontving de FIFA-baas jaarlijks 10 miljoen dollar in belastingsvrije vorm en verkocht hij dure publiciteit aan sponsors, waaronder Coca-Cola en Adidas. FIFA zelf heeft het liever over ‘partners’.

Onder Blatter dikte het aantal FIFA-lidstaten aan tot 208, dat is meer dan er landen zijn op deze planeet

Blatter heeft zich in 1981 reeds opgewerkt tot secretaris-generaal. Om deze positie te veroveren moest hij zijn schoonvader, Helmut Käser, aan de kant schuiven. De hunkering naar macht maakte van Blatter een machine die elke hindernis van de baan ruimde.

FIFA en katholieke kerk
Jens Weinreich, een Berlijnse onderzoeksjournalist, trekt parallellen tussen FIFA en de maffia. Wie eruit ligt of anderen verraadt, moet boeten. David Yallop vergelijkt de organisatie met de katholieke kerk. Hij ziet meerdere gelijkenissen. Bij beide instellingen heerst er een obsessie voor geld, vindt corruptie en misbruik op wereldwijde schaal plaats en wordt de honger naar succes steeds groter. Als klap op de vuurpijl vertelde Blatter ooit in een interview: “Voetbal is niet alleen belangrijker dan de katholieke kerk, voetbal is belangrijker dan alle religies in de wereld.” Blatter waant zich de paus van het voetbal, de nieuwe wereldleider anno 2010.

Anguilla
Onder Blatter dikte het aantal FIFA-lidstaten aan tot 208, dat is meer dan er landen zijn op deze planeet. Opvallende naam in het lijstje is Anguilla. Een klein eilandje in de Caribische Zee met 12 000 inwoners en geen enkel voetbalveld. Net als elke lidstaat ontvangt ook Anguilla jaarlijks 250 000 dollar van FIFA. Aangezien er geen officiële voetbalclub op het eiland bestaat, verbrast Raymond, het hoofd van de plaatselijke voetbalbond, het geld zelf. Ondanks de ontiegelijk kleine oppervlakte van het eiland speelt het een belangrijke rol. Zijn stem weerklinkt even sterk als die van pakweg Engeland, Nederland of Brazilië.

Corruptie of transparantie
Blatter stelde zich in 1998 kandidaat om Joao Havelange op te volgen. Zijn tegenkandidaat, de Zweed Lennart Johansson, lag echter in pole position. Als secretaris-generaal beschikte Blatter wel over de financiële middelen om stemmen af te kopen. Johansson maakte zich daar geen zorgen over. Hij had goed gelobbyd en was verzekerd van 110 stemmen. In een ultieme poging om in het gevlij van de publieke opinie te komen, werpt Blatter zich op als beschermer van de onderdrukten. Heel wat Afrikaanse en Aziatische landen zwichten voor het gevlei en de dollars. Na de eerste stemronde haalde Blatter 111 stemmen, zijn concurrent legde zich bij de uitslag neer. Persoonlijk vond Havelange Blatter niet de geschikte kandidaat om hem op te volgen. Er was jammer genoeg geen andere optie. Met Johansson zou er schoon schip gemaakt worden en zou transparantie het nieuwe codewoord worden. Met Blatter zou het corrupte regime behouden worden. Op die manier werd Joseph S. Blatter de nieuwe FIFA-voorzitter.

De FIFA heeft Zuid-Afrika opgezadeld met prachtige stadions, architecturale meesterwerken die het in de toekomst niet meer gevuld zal krijgen

De bom ontploft
In de aanloop naar het WK 2002 in Japan en Zuid-Korea barstte de bom. Michel Zen-Ruffinen, secretaris-generaal en boezemvriend van Blatter, opende een boekje over de wanpraktijken bij FIFA. Voor hem is de maat vol en hij stapt met een bundel sterke bewijzen naar het Zwitserse gerecht. Verder dan enkele ondervragingen kwam het niet. De Zwitserse justitie wou haar vingers niet verbranden aan deze zaak. Dat er iets schortte, was zeker, getuige een citaat van een van de ondervraagde FIFA-leden: “Ik neem mijn geheim mee het graf in, want als ik mijn mond opendoe, ben ik mijn leven niet meer zeker.” De FIFA lijkt hoe langer hoe meer op een maffia-organisatie.

Ondanks alle ophef werd Blatter in 2002, met 139 stemmen, herverkozen tot FIFA-voorzitter. Het net sloot zich opnieuw rond de Zwitser. What happens in FIFA, stays in FIFA. Dat gold zowel voor de waarheid omtrent corruptie als voor de miljardenwinsten.

WK, een vergiftigd geschenk
Het eerste WK op Afrikaanse bodem wordt door Blatter als een succes beschouwd. Blatter profileert zich als de Messias van het continent. Hij plaatste Zuid-Afrika opnieuw op de wereldkaart en dankzij het WK konden ze heel wat inkomsten innen, want een WK betaalt zichzelf volledig terug. Niets is minder waar. Een WK kost handen vol geld en aan het einde van de rit wordt altijd verlies geleden. De kosten voor het onderhouden van de infrastructuur lopen nog door tot jaren na het eigenlijke WK. De FIFA heeft Zuid-Afrika opgezadeld met prachtige stadions, architecturale meesterwerken die het in de toekomst niet meer gevuld zal krijgen.

Alain Courtois, de grote bezieler om het WK 2018 naar België en Nederland te halen, is alvast niet bereid tot grote toegevingen. Tijdens het afgelopen WK mochten in de nabije omgeving van de stadions enkel FIFA-activiteiten plaatsvinden, een brug te ver vindt Courtois.